Türkiye'de Yat Brokeri Komisyonu: Kim Öder, Ne Kadardır?

Türkiye'de yat brokeri komisyonu genellikle satış bedelinin %5 ila %10'u arasındadır ve satış tamamlandığında satış bedelinden satıcı tarafından ödenir. İkinci el yatlarda %5 ila %8 aralığı yaygındır. Bu rakamlar gösterge niteliğindedir ve 2026 itibarıyladır: kesin oran ilan sözleşmesinde belirlenir ve yatın değerine, anlaşmanın türüne ve ikinci bir brokerin devrede olup olmadığına göre değişir. Kendi brokerini kullanan bir alıcı genellikle ek bir ücret ödemez, çünkü iki broker satıcının komisyonunu paylaşır.

Komisyon aslında neyin karşılığıdır?

Brokerlik komisyonu, bir yat satışını baştan sona yürütmenin başarı ücretidir; bir teknenin internete konulmasının bedeli değildir. Tipik bir satıcı vekaletinde bu ücret; değerleme ve fiyatlandırma danışmanlığını, profesyonel fotoğraf çekimini ve pazarlamayı, alıcıların ön elemesini, gezi ziyaretlerinin düzenlenmesini, bağımsız sörvey ve deniz denemesinin koordinasyonunu, pazarlık sürecini ve kapanışa kadar evrak işlerinin yönetimini kapsar.

Uluslararası bir satışta genellikle yatın KDV durumu, tapu ve haciz kontrolleri, transit log ve tonaj belgeleri ile ilgili yerlerde Türk bayrağına geçiş konusunda da yol gösterir. Ücret, işlem tamamlandığında hak edilir; yani broker pazarlama ve gezi masraflarını önden üstlenir ve ancak yat gerçekten satıldığında ödeme alır.

Türkiye'de yat brokeri komisyonunu kim öder?

Brokerlik yoluyla yapılan satışların büyük çoğunluğunda komisyonu satıcı öder ve bu tutar ayrı bir fatura olarak değil, kapanışta satış bedelinden düşülür. Yat tek bir brokerle merkezi acentelik sözleşmesiyle listelenmiş olsun ya da birden fazla broker tarafından açık listeleme ile gösteriliyor olsun, standart uygulama budur.

Alıcı ayrı bir alıcı brokeri tarafından temsil edildiğinde, bu broker genellikle ortak brokerlik (co-brokerage) üzerinden ödeme alır: satıcının komisyonu iki firma arasında, çoğunlukla yaklaşık yarı yarıya, paylaşılır ve alıcı ek bir ücret ödemez. Bazen bir alıcı, açık olarak listelenmemiş bir tekne için özel bir arama veya sabit ücret esasıyla bir broker tutabilir; bu durumda ücreti alıcı doğrudan kararlaştırır. Önemli olan, kimin ödeyeceğini ve paylaşımın nasıl işleyeceğini imzadan önce yazılı olarak teyit etmektir.

Komisyon ne kadardır ve teknenin büyüklüğüne göre değişir mi?

Komisyon, anlaşılan satış bedelinin bir yüzdesidir ve oran genellikle yatın büyüklüğü ve değeriyle birlikte değişir. Küçük ve düşük değerli tekneler, satış işinin büyük bir yatla hemen hemen aynı emeği gerektirmesi ama ücret tabanının daha küçük olması nedeniyle genellikle daha yüksek bir yüzde taşır. Büyük yatlar ve süperyatlar genellikle daha düşük bir yüzdeyle işlem görür; büyük yatlar için uluslararası piyasa geleneği yaklaşık %10'dur.

Bazı brokerler, ucuz teknelerde işin doğru şekilde yapılmasının maliyetini karşılamak için asgari bir ücret de uygular. Türk KDV'si brokerlik hizmetinin kendisine uygulanabilir; herhangi bir komisyon rakamını vergi öncesi olarak değerlendirin ve KDV'nin eklenip eklenmediğini teyit edin, çünkü bu satıcının ödeyeceği toplam tutarı değiştirir.

Bu aralıklar gösterge niteliğindedir, 2026 itibarıyla geçerlidir ve teknenin kendisine, değerine, durumuna ve sezona göre değişir. Kesin oranı, varsa asgari ücreti ve KDV uygulamasını her zaman kendi ilan sözleşmenizde teyit edin.

Merkezi acentelik mi, açık listeleme mi?

Yatınızı nasıl listelediğiniz ücreti ve sonucu etkiler. Merkezi acentelik sözleşmesinde belirli bir süre için tek bir broker atarsınız; bu broker yatınızın pazarlamasına tam olarak yatırım yapar ve her talebi koordine eder, diğer brokerler ise alıcılarını ortak brokerlik üzerinden getirir. Açık listelemede ise aynı tekneyi birden fazla broker sunabilir; bu daha geniş bir erişim gibi hissettirse de, hiçbirinin ödeme alacağından emin olmaması nedeniyle çoğu zaman hiçbiri gerçek bir pazarlama bütçesi ayırmaz.

Türkiye kıyısında tekne satarken edindiğimiz tecrübeye göre, iyi yönetilen tek bir merkezi acentelik, aynı yatın beş farklı açık listelemede biraz farklı fiyatlarla dağıtılmasına kıyasla neredeyse her zaman daha temiz bir satışla sonuçlanır; çünkü alıcılar bir tekneyi Bodrum'da, Göcek'te ve internette aynı anda tutarsız fiyatlarla gördüklerinde hızla güven kaybederler. Komisyon her iki durumda da benzerdir; fark, vekalet kendisinde olduğunda tek bir sorumlu brokerin ne kadar sıkı çalışacağındadır.

İlan sözleşmesi imzalamadan önce neyi kontrol etmelisiniz?

Ücret sözleşmedeki tek bir satırdır; ancak etrafındaki koşullar satışın nasıl işleyeceğini belirler. İmzalamadan önce sözleşmeyi bu noktaları göz önünde bulundurarak okuyun ve cevapları yazılı olarak alın.

• Oran ve baz: tam yüzde, isteme fiyatı üzerinden mi yoksa nihai anlaşılan fiyat üzerinden mi hesaplandığı ve düşük değerli bir teknede varsa asgari ücret.
• KDV uygulaması: Türk KDV'sinin komisyonun üzerine eklenip eklenmediği, böylece fiilen ödeyeceğiniz toplam rakamı bilirsiniz.
• Süre ve münhasırlık: vekaletin ne kadar süreceği, merkezi acentelik olup olmadığı ve her iki tarafın da nasıl sona erdirebileceği.
• Ortak brokerlik paylaşımı: başka bir broker alıcıyı tanıtırsa ücretin nasıl paylaşılacağı, böylece hiçbir zaman ikinci bir komisyon ödemeniz istenmez.
• Ücretin neyi kapsadığı: fotoğrafçılık, pazarlama, gezi ziyaretleri, sörvey ve deniz denemesi koordinasyonu ve kapanış evrakları; sonradan ayrıca faturalandırılan ekstralar değil.
• Ne zaman hak edildiği: komisyonun vekalet imzalandığında veya sonradan bozulan bir teklifte değil, işlem tamamlandığında doğacağına dair yazılı teyit.

Komisyon ne zaman ödenir ve para nasıl korunur?

Komisyon, tapu devri gerçekleştiğinde ve bakiye tutar serbest bırakıldığında, yani kapanışta ödenebilir hale gelir. Bu noktadan önce alıcı genellikle fiyatın yaklaşık %10'u kadar bir depozito öder ve iyi yapılandırılmış bir işlemde bu depozito, sörvey ve deniz denemesi tatmin edici sonuçlanıp satış gerçekleşene kadar harcanmadan bir müşteri veya emanet (escrow) hesabında tutulur.

Bu yapı her iki tarafı da korur. Satıcı, kararlı bir alıcının para yatırdığını bilir; alıcı ise bağımsız sörveyde önemli sorunlar bulunursa vazgeçme veya fiyatı yeniden görüşme hakkını korur. Bodrum ve Göcek'te sörveyini yaptığımız teknelerde fiyat pazarlığını en çok yeniden açan iki bulgu, eski bir cam elyaf (GRP) tekne gövdesindeki ozmoz ve on yıllık sınırını aşmış duran donanımdır; adil bir broker bu konuşmayı, ona direnmek yerine bekler.

Broker komisyonu ödemeye değer mi?

Bir yat, gerçek işletme maliyetleri olan amortismana tabi bir varlıktır; bu yüzden her euro'luk ücret önemlidir ve karşılığında ne aldığınızı sormak makuldür. İyi bir broker; tekneyi doğru fiyatlandırarak, gerçek alıcılara ulaşarak, sörvey ve evrak işlerini yöneterek işlemin son adımda çökmesini önleyerek ve depozito ile kapanış sürecinde sizin konumunuzu koruyarak komisyonu hak eder.

Bağımsız, alıcı veya satıcı tarafında gerçekten hizalanmış temsil, yurt dışından satış yaparken veya her hafta inceleyemeyeceğiniz bir tekneyi alırken en çok önem kazanır. Sürecin tamamında bağımsız bir brokerlik olarak çalışıyoruz; bu sayede bir teknenin yanlış fiyatlandığını veya bir sörvey bulgusunun anlaşmayı değiştirmesi gerektiğini size dürüstçe söyleyebiliyoruz. Yatınızı broker ile Türkiye'de satmak hakkında daha fazla bilgi edinebilir, teknenize özel rakamları öğrenmek isterseniz ücretsiz ve taahhütsüz bir brokerle görüşme ayarlayabilirsiniz; size olası komisyonu, KDV uygulamasını ve satış zaman çizelgesini anlatırız.

Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, mali veya sörvey danışmanlığı niteliği taşımaz. Rakamlar ve kurallar zamanla değişir ve tekneye ile duruma göre farklılık gösterir; harekete geçmeden önce güncel bilgileri ve kendi durumunuzu yetkili bir uzmana doğrulatın.